چاق نميكنند،افسرده شايد
(10
واقعيت در مورد قرصهاي پيشگيري از بارداري)
درباره عملكرد قرصهاي ضد بارداري حرف و حديث و
شايعات فراوان است. بهخصوص كه اكنون انواع مختلفي
از آنها در بازار يافت ميشود، مثلا ميگويند
قرصهاي پيشگيري از بارداري چاق ميكنند، قرصها
ميل جنسي را كاهش ميدهند، قرصها باعث سرطان
ميشوند و... در اين مطلب ميخواهيم صحت و سقم اين
شايعات را با استفاده از جديدترين يافتههاي دنياي
پزشكي بهطور خلاصه شرح دهيم.
)1 آيا پس از قطع مصرف قرص، بارداري مشكل خواهد
بود؟
پاسخ اين سوال مثبت است.
طبق آخرين يافتههاي محققان بريتانيايي، افرادي كه
از قرصهاي ضد بارداري استفاده ميكنند، زماني كه
تصميم به بچهدار شدن ميگيرند، بعد از قطع
قرصها بهطور ميانگين حدود 8 ماه طول ميكشد تا
باردار شوند.
چرا اين فاصله اتفاق ميافتد؟
دكتر اندور كانتيز، استاد زنان و زايمان در
دانشگاه فلوريدا در جاكسون ويل معتقد است: <مصرف
قرصها، باعث ميشود فعاليت هورمونهايي كه عمل
تخمكگذاري را انجام ميدهند متوقف شود و به اين
طريق از بارداري جلوگيري ميشود. پس از قطع
قرصها، مدت زماني نياز است تا اين هورمونها
تعادل اوليهشان را پيدا كنند و فعاليت طبيعي خود
را از سر بگيرند. البته هستند كساني كه حتي يك ماه
پس از قطع مصرف قرص، باردار ميشوند.>
)2 آيا اين قرصها براي تقويت پوست موثر هستند؟
پاسخ اين سوال نيز مثبت است.
براساس تحقيقات دانشمندان در دانشگاه تگزاس،
قرصهاي ضدبارداري بعد از 9 ماه مصرف، تا 52 درصد
باعث كاهش و بهبود آكنه صورت ميشوند. اما چگونه؟
اين قرصها سطح تستوسترون بدن را بهطور چشمگيري
كاهش ميدهند. تستوسترون هورموني مردانه است كه
چربي توليد ميكند وچربي توليد شده، در پوست، جوش
و آكنه بهوجود ميآورد. گرچه بعضي از انواع
قرصهاي مورد تاييد، رسما آكنه را درمان ميكنند،
اما بيشتر قرصهاي ضد بارداري جوشهاي پوستي را هم
بهبود ميبخشند، هرچند شايد بهطور كامل آن را
درمان نكنند.
)3 آيا قرصهاي ضدبارداري موجب افسردگي ميشوند؟
بله، احتمال افسردگي در مصرف اين قرصها وجود
دارد.
طبق بررسيها و تحقيقاتي كه روي 80 زن انجام گرفت،
مشخص شد در مقايسه با زناني كه قرص مصرف نميكنند،
زناني كه قرص ميخورند در دوران قاعدگي هيجانات
عصبي و استرس و افسردگي كمتري دارند.
البته دكتر كانيتز ميگويد: <برخي از زنان كه
سابقه افسردگي يا بيماري و دردهاي شديد پيش از
قاعدگي دارند، ممكن است بدنشان نسبت به پروژسترون
حساسيت نشان دهد. قرصهاي ضدبارداري كه حاوي
پروژسترون هستند، در بدن اين افراد تغييراتي از
نظر عصبي ايجاد ميكنند. شما نيز اگر احساس
ميكنيد اين قرصها ازنظر عصبي و روحي شما را
تضعيف ميكنند و حالت افسردگي يا بيحالي پيدا
ميكنيد، با پزشك معالجتان مشورت كنيد و از او
بخواهيد قرصهايي كه ضعيفتر هستند و انواعي كه
پروژسترون مصنوعي دارند را برايتان تجويز كند.>
)4 آيا مصرف اين قرصها خطر سرطان تخمدان و رحم را
كاهش ميدهد؟
بله، همينطور است.
دقيقا پس از يك سال استفاده از قرصهاي ضدبارداري،
محافظت از بدن در مقابل سرطانهاي تخمدان و رحم
آغاز ميشود و مصرف آنها، ابتلا به اين سرطانها
را تا 10 درصد كاهش ميدهد.
مزيت مهم اين قرصها، در طول 12 سال مصرف آشكار
ميشود كه تا 80 درصد ابتلا به سرطان را كاهش
ميدهد و اين اثر تا 30 سال پس از قطع كردن قرصها
ادامه دارد. اگرچه مكانيسم آن تقريبا مشخص نيست،
اما دانشمندان معتقدند اين قرصها تعداد دفعات
تخمكگذاري را كاهش ميدهند و از اين طريق در
مقابل سرطان رحم و تخمدان حفاظت به عمل ميآورند و
مانع ابتلا به آنها ميشوند.
)5 آيا خطر ابتلا به سرطان سينه با مصرف قرصها
افزايش مييابد؟
خير، اينطور نيست.
با مطالعات ناقص و اندكي كه در گذشته انجام شده
بود، تصور ميشد مصرف قرصهاي ضدبارداري احتمال
ابتلا به سرطان سينه را افزايش ميدهد، اما به
تازگي تحقيق و بررسيهاي گستردهاي روي 9 هزار زن
انجام شده كه خلاف اين تصور را ثابت كرده است.
تحقيقات همچنين نشان داد كه اگرچه اين قرصها باعث
افزايش خطر سرطان سينه نميشود، اما احتمال اينكه
سرطان گردن رحم را افزايش دهد، زياد است، بهخصوص
اگر شخص به ويروس پاپيلوماي انساني (عامل زگيل
تناسلي) مبتلا باشد. تحقيقات نشان ميدهد
مبتلايان به ويروس پاپيلوماي انساني، اگر بيش از 5
سال از اين قرصها استفاده كنند، احتمال ابتلا به
سرطان گردن رحم در آنها تا 50 درصد افزايش
مييابد.
دليل قطعي آن هنوز مشخص نيست، اما نظريههايي وجود
دارد مبني بر اين كه ممكن است قرصهاي ضدبارداري،
پيشرفت ويروس پاپيلوماي انسان را گسترش دهند. و
عفونت رفتهرفته تمام قسمتها را بگيرد و به سرطان
منجر شود.
شايد گمان كنيد بهترين راه براي پيشگيري از سرطان
گردن رحم، قطع مصرف قرص است، اما اينطور نيست.
بهترين راه اين است كه هر سال تست پاپ اسمير انجام
دهيد. با كمك اين تست، طي 50 سال اخير تا 70 درصد
سرطانهاي گردن رحم در همان اوايل بيماري شناسايي
و بهبود يافتهاند.
)6 آيا اين قرصها ميل و رغبت به فعاليت جنسي را
كم ميكنند؟
در اكثر موارد خير، اين طور نيست.
اكثر زنان ميگويند با مصرف قرص ضدبارداري، هيجان
و ميل بيشتري براي فعاليتهاي جنسي دارند كه
احتمالا اين اثر به علت تاثيرهورمونهاي مفيد
قرصها يا به خاطر آرامش روحي ناشي از اين است كه
ميدانند ناخواسته باردار نميشوند.
اما 6 درصد از مصرفكنندگان احساس ميكنند كمي در
اين موارد سرد مزاج شدهاند و از هيجانشان كاسته
شده است. براي پيشگيري از اين مشكل، بهتر است اين
افراد از قرصهايي با استروژن كمتر استفاده كنند.
)7 آيا قرصها مواد مغذي بدن را از بين ميبرند؟
بله، همينطور است.
مطالعات جديدي كه به تازگي انجام شده است نشان
ميدهد زناني كه از قرصهاي ضدبارداري استفاده
ميكنند، نسبت به زناني كه قرص مصرف نميكنند،
بدنشان بيشتر با فقر ويتامين B6 و B12 مواجه
ميشود؛ اين دو ويتامين، براي سلولهاي عصبي و
سلولهاي قرمز خون بسيار ضروري هستند. به گمان
دانشمندان، هورمونهاي موجود در قرص، در
سوختوساز اين ويتامينها دخالت دارند.
براي جبران اين فقر ويتامين در بدن، بايد حتما به
مقدار زياد گوشت قرمز مانند گوشت گاو و گوسفند و
بوقلمون و گوشت سفيد مانند گوشت ماهي و مرغ و
همچنين تخممرغ استفاده كنيد. اما راه بهتر اين
است كه روزانه 100 درصد ويتامين B مورد نياز بدن
را از طريق غلات تامين كنيد. بهترين نمونه آن،
سبوس است كه منبع بسيار غني و خوبي براي ويتامينB6
و B12 به شمار ميآيد. در كنار اين مواد مغذي
ميتوانيد از مولتيويتامينها نيز استفاده كنيد.
)8 آيا قرصها سبب افزايش وزن بدن ميشوند؟
پاسخ اين سوِال منفي است.
تاكنون بيش از 40 مورد تحقيق و بررسي روي اين
موضوع، كه آيا قرصهاي ضدبارداري باعث افزايش وزن
ميشوند يا خير، صورت گرفته است ولي هنوز حقيقت
چنين مسئلهاي اثبات نشده است. البته بعضي از
انواع اين قرصها، موجب ميشوند كه بدن در روزهاي
پيش از قاعدگي تا حدود 2/5 كيلوگرم آب جذب كند. به
همين دليل، بعضي افراد تصور ميكنند اين قرصها
آنها را چاق كرده است و افزايش وزن پيدا كردهاند.
در صورتي كه اين مشكل با مصرف داروهاي مدر (ادرار
آور) و ضدنفخ و قرصهايي با پروژستين مصنوعي برطرف
ميشود.
)9 آيا با مصرف قرص، باز هم احتمال بارداري وجود
دارد؟
محققان مركز تحقيقات سرطان فردهانتيگتيون در
سياتل، در مطالعات خود به اين نتيجه رسيدهاند كه
زناني كه بيش از حد چاق و فربه هستند، نسبت به
اشخاصي كه وزن متعادلي دارند، بيشتر در معرض
بارداري ناخواسته قرار دارند. دكتر
ديويدگريمز،متخصص زنانوزايمان در مركز بينالمللي
سلامت خانواده در شمال كاليفرنيا، معتقد است:
<هنوز علت دقيق اين مسا‡له مشخص نيست اما احتمال
دارد زنان چاق، سريعتر از ساير زنان هورمونهاي
موجود در قرص را بسوزانند كه اين مسئله، مقاومت
بدن را در مقابل بارداري كاهش ميدهد.>
با تمام اين احوال، هنوز مصرف قرص در مقابل
استفاده از كاندوم (حتي براي افراد چاق) مطمئنتر
است.95( درصد در برابر 90درصد)
باز هم نگرانيد؟ از پزشكان درباره استفاده از
آي.يو.دي سوال كنيد. آي.يو.دي وسيله كوچكي است كه
درون رحم جاسازي ميشود و هورمون مصنوعي پروژسترون
از خود آزاد ميكند و 5 تا 10 سال از بارداري
پيشگيري ميكند. دكتر گريمز معتقد است: <براي
افراد چاق اين روش بهترين راه است زيرا چاقي
هيچگونه تاثيري بر آي.يو.دي ندارد.>
)10 آيا قرصها با ابتلا به امراض قلبي رابطه
مستقيم دارند؟
خير، اينطور نيست.
تحقيقات اخير نشان ميدهد در صورتي كه زنان از هيچ
نوع ماده مخدر يا سيگار استفاده نكنند، ميتوانند
به راحتي و بدون هيچ مشكلي مصرف قرص را ادامه
دهند، ولي در صورتي كه سيگار هم مصرف ميكنند، در
ناراحتيهاي قلبي و فشارخون بالا خواهند بود.
