حذف
غذاهاي محركي كه در ليست سياه غذاهاي ميگرني قرار
ميگيرد، تاثير فوق العاده اي در درمان اين
بيماران خواهد گذاشت.ميگرنيها
با پنير و شكلات و قهوه ميانه خوبي ندارند چرا كه
مدتي پس از مصرف اين مواد غذايي، سردردهاي ضربان
دار و شديدي را تحمل ميكنند كه روزگار را پيش
چشمانشان سياه ميكند. اما ليست سياه اين بيماران
در دنياي خوراكيها متاسفانه به همين سه قلم محدود
نميشود. گندم، جو، ذرت، بادامزميني،
سويا، گوشت (هات داگ)، شير،
مشروبات الكلي، پرتقال، تخم مرغ و ماهي نيز
ميتوانند موتور يك حمله ميگرني را روشن كنند. به
هر حال اين روزها با قوت گرفتن اين فرضيه كه ميگرن
يك واكنش حساسيت تاخيري از نوع آلرژي غذايي است،
بسياري از پزشكان تصريح ميكنند كه اصلاح رژيم
غذايي، ميزان اثربخشي داروهاي ميگرني را به نحو
چشمگيري افزايش خواهد داد.
يك سردرد عروقي
ميگرن يك سردرد عروقي است كه به دنبال انقباض و
انبساط عروق مغزي اتفاق مي افتد. اگرچه جزييات
مكانيسم بروز اين سردرد همچنان نامعلوم مانده، اما
در حال حاضر نظريه غالب اين است كه برخي محركهاي
غذايي، هورموني و هيجاني ميتوانند با تاثير بر
ديواره عروق مغزي منجر به بروز يك واكنش عروقي
شوند. اين واكنش در مرحله نخست به صورت تنگ شدن
رگهاي مغزي تظاهر ميكند و نتيجهاش اين است كه
خونرساني به نسج مغز كاهشيافته و علايمي مانند
اختلالات بينايي و برق زدن مقابل چشم بيمار بروز
مي كند. در مرحله دوم نيز رگهاي مغزي بهصورت
واكنشي گشاد ميشوند و البته در همين مرحله است
كه سردردهاي شديد ميگرني ظاهر مي شوند.
شيوع حملههاي ميگرني در خانمها خيلي بيشتر از
آقايان است و البته در ميان خانمها هم، دوران
حاملگي و نيز دوران يائسگي، ادوار خوشيمني هستند؛
چرا كه معمولا به افت حملههاي ميگرني منجر
ميشوند. سن شيوع اين بيماري نيز معمولا در دوران
ابتدايي زندگي است، به نحوي كه بيش از نيمي از
موارد ميگرن تا قبل از 20 سالگي شروع ميشود.
ميتوان گفت كه اين بيماري، يك بيماري خانوادگي
است چرا كه سابقه خانوادگي بيماران، در بسياري از
موارد مثبت است.
واكنش حساسيت تاخيري
<بعضي شبها با يك سردرد شديد از خواب ميپرم و
حملهام شروع ميشود.> اين شكايت بسياري از
ميگرنيهاست. البته مبتلايان به بيماري آسم هم از
مشكل مشابهي گله دارند: <بروز حملات تنگي نفس در
خواب و بيدار شدن و مواجه شدن با يك حمله آسمي.>
حقيقت اين است كه بيماري هاي آلرژيكي مانند آسم و
ميگرن در دوموقع از شبانه روز اوج ميگيرند: يكي
غروب و ديگري پس از نيمه شب ، يعني حوالي ساعت 3
صبح. تغييرات هورموني زنانه در هفته پيش از قاعدگي
نيز بهانه مناسبي براي اين بيماري هاست كه خود را
با شدت بيشتري به بيمار تحميل كنند.
اين بيماريها (بيماريهاي ناشي از واكنش حساسيت
تاخيري) گروه بزرگي از بيماري ها را در برميگيرند
كه برخي از شاخصترين آنها عبارتند از: آسم،
آلرژي، ام-اس، بيماريهاي روماتيسمي، ديابت،
پسوريازيس و ميگرن. آلرژيهاي غذايي يك زيرمجموعه
از اين بيماريها هستند كه به عقيده برخي پزشكان،
ميگرن را هم بايد در همين گروه طبقهبندي كرد.
شايد بيماري سلياك، يا همان بيماري حساسيت به
گندم، برترين نمونه از آلرژيهاي غذايي باشد كه
البته اصلاح رژيم غذايي، خط اول درمان آن محسوب
مي شود.
طبق آمار منتشر شده بيش از يكصد ميليون نفر در
آمريكا و كانادا از انواع خفيف تا شديد آلرژيهاي
غذايي رنج مي برند و اصلاح رژيم غذايي اين
بيماران، اولين قدم در درمان آنها به حساب ميآيد.
دارو درماني و رژيم درماني
نسخههاي قديمي كه براي درمان ميگرن نوشته ميشد،
پر بود از داروهاي آرامبخش، ضددرد و شلكنندههاي
عضلاني: ارگوتامين، استامينوفن، آسپيرين (و ساير
ضدالتهابهاي غيراستروييدي)، كدئين و سوماتريپان.
اما اين داروها با وجود اثربخشي، دو ايراد داشتند:
اول اين كه بيمار را به خود وابسته ميكردند و دوم
اين كه قادر نبودند تواتر بروز اين سردردها را
كاهش دهند.
كم كم به آن نسخه هاي قديمي، داروهاي ديگري هم
اضافه شدند كه در بروز حملات ميگرني نقش پيشگيرانه
ايفا ميكردند. برخي از مطرحترين داروهاي اين رده
عبارت بودند (و هستند) از: پروپرانولول، وراپاميل،
آميتريپتيلين و والپروات سديم. بديهي است كه
هركدام از داروهاي دسته اول و دوم بايد بر مبناي
صلاحديد پزشك و با در نظر گرفتن تمام شرايط بيمار،
تجويز شوند.
اما رفته رفته با قوت گرفتن اين فرضيه كه ميگرن يك
واكنش حساسيت تاخيري از نوع آلرژي غذايي است،
بسياري از پزشكان اذعان كردند كه رژيم درماني بخش
مهمي از درمان بيماران ميگرني محسوب ميشود و
علاوه بر ارزش درماني مستقل، تاثير دارو درماني را
نيز افزايش ميدهد. آزمايشات متعددي نيز اين نظر
را تاييد كرد كه حذف غذاهاي محركي كه در ليست سياه
غذاهاي ميگرني قرار ميگيرد، تاثير فوقالعادهاي
در درمان اين بيماران خواهد گذاشت.
حالا ديگر همه مي دانند كه در ليست سياه
خوراكيهاي مبتلايان ميگرن، نام چه اقلامي را
نبايد از قلم انداخت: پنير، شكلات، قهوه، گوشت
(هات داگ)، سويا، شير، مشروبات الكلي، بادام
زميني، تخممرغ، گندم، جو، ذرت، پرتقال و ماهي.